Aby móc ocenić cechy psychiczne i ewentualny przyszły
charakter psa powinniśmy przeprowadzić kilka prostych testów
psychicznych. Matkę na czas testów wyprowadzamy na spacer tak aby
szczenięta nie mogły jej widzieć, słyszeć ani czuć. Poszczególne
szczeniaki oznaczamy, np. kolorowa wełna na szyi lub wystrzyżeniem
sierści w różnych miejscach celem rozróżnienia ich przy ocenie
wyniku poszczególnych testów. Maluchy nie powinny być tuż po
jedzeniu lub zbyt głodne.
Test pierwszy. Właściciel przenosi szczenięta do
nieznanego im dotychczas pomieszczenia a następnie oddala się.
Obserwujemy reakcję szczeniąt na pozostawienie ich w nowym miejscu.
Najsłabsze psychicznie będą jak błędne - z piskiem i skomleniem -
biegały w różnych kierunkach. Te nie nadają się na psy użytkowe i obrończe. Inne będą ostrożnie i nieufnie rozglądały się w nowym
otoczeniu, poruszając się bardzo ostrożnie. Można im śmiało
powierzyć obowiązki towarzysza zabaw dziecięcych i stróża obejścia.
Osobniki z najmocniejszym charakterem te "najtwardsze" natychmiast
po przeniesieniu je na nowe miejsce przystąpią do zabawy i walk
między sobą, tak jakby nic się nie zmieniło w ich otoczeniu. Wśród
tych malców szukajmy kandydata na psa użytkowego i obrończego.
Test drugi. Do pomieszczenia wstawiamy miskę z jedzeniem.
Obserwujemy zachowanie poszczególnych piesków. Jako pierwsze do
pożywienia podbiegną szczenięta najaktywniejsze, silne. One też
zajmą najdogodniejsze miejsce, a nawet mogą odpędzać słabsze
rodzeństwo.
Test trzeci.
Po dziesięciu minutach od wyjścia hodowcy -do kojca, gdzie
przebywają szczenięta, wrzucamy pusty karton tak, aby pod żadnym
pozorem nie trafić któregoś z malców. W zależności od typu
charakteru najmocniejsze psychicznie natychmiast rzucają się na
podejrzany przedmiot starając się go obejrzeć. Szczenięta troszkę
słabsze będą zbliżały się ostrożnie. Najsłabsze stoją na sztywnych
nogach w każdej chwili gotowe uciec lub rzucają się z piskiem do
ucieczki.
Test czwarty. Wstawiamy do kojca budzik, który powinien po
2-3 minutach od wstawienia zadzwonić. W chwili gdy zadzwoni reakcja
szczeniąt będzie różna. Najpewniejsze nie wystraszą się i będą
próbowały sprawdzić co jest źródłem takich dziwnych dźwięków.
Słabsze cofną się o parę kroków zanim będą próbowały poznać co tak
dzwoni. Najsłabsze szczenięta rzucą się do panicznej ucieczki.
Pewną odmianą wyżej wymienionych prób jest tzw.
test CAMPBELLA (amerykański etolog zajmujący się badaniem zachowań psów).
Test ten zawiera pięć prób, którym - w ciągu kilku minut - poddaje
się poszczególne szczenięta, każde z osobna. Warunki przeprowadzenia
prób są następujące: - osoba przeprowadzająca test jest zupełnie
obca dla szczeniąt, - szczeniak musi mieć siedem tygodni, - osoba
testująca musi być sama w pomieszczeniu, gdzie panuje spokój i nie
ma bodźców, które odwracały by uwagę testowanego szczeniaka, -
szczenięta poddawane poddaje się testowi pojedynczo, - w trakcie
testu należy unikać mówienia - w przypadku gdy testowane szczenię
się załatwi, przed kolejnym szczeniakiem poddawanym testowi należy
dokładnie posprzątać.
Test I Sprawdzenie zainteresowania socjalnego.
W środku pustego pomieszczenia pozostawiamy szczeniaka i
oddalamy się w stronę przeciwną skąd przyszliśmy. Zatrzymujemy się i
klaskając zwracamy uwagę szczeniaka i staramy się go przywołać. W
zależności od reakcji oceniamy zachowanie szczeniaka zgodnie z
tabelą poniżej.
Test II Sprawdzanie zdolności posłuszeństwa.
Stojąc przy szczeniaku zaczynamy się spokojnym krokiem
oddalać. W zależności od reakcji malca oceniamy jego zdolność do
towarzyszenia człowiekowi. Jeżeli nie pójdzie za nami w ogóle
świadczyć to może o dużej niezależności szczeniaka.
Test III Sprawdzenie reakcji na dominację przez przymus.
Kładziemy szczenię delikatnie na podłodze i przewracamy je
na plecy przytrzymując je w tej pozycji przez trzydzieści sekund.
Reakcję szczeniaka mogą być różne od gwałtownej reakcji obronnej do
spokojnego lizania naszej ręki.
Test IV Sprawdzenie dominacji reakcji socjalnej.
Klękamy przy leżącym szczenięciu i przez trzydzieści
sekund głaszczemy go wzdłuż grzbietu od czaszki do nasady ogona.
Reakcja szczeniaka pokazuje nam na fakt akceptacji lub brak
akceptacji naszej dominacji.
Test V Sprawdzenie reakcji na dominację przez
podniesienie.
Unosimy szczeniaka rękoma splecionymi pod jego mostkiem.
Trzymamy go w tej pozycji przez trzydzieści sekund. Po zakończonych
próbach szczeniaka nagradzamy i oddajemy matce.
Tabela oceny poszczególnych testów.
I Zainteresowanie socjalne
1/Idzie od razu, wprost, skacze podgryza dd
2/Idzie od razu, wprost, daje łapę d
3/Idzie wprost, ogon podkulony s
4/Idzie z wahaniem, ogon podkulony ss
5 /Nie idzie i
II Sprawdzian zdolności posłuszeństwa
1/Idzie wprost na naszą nogę podgryza dd
2/Idzie wprost na nogę d
3/Idzie wprost ogon podkulony s
4/Idzie, wahając się ss
5/Nie postępuje za nami, idzie w swoją stronę i
III Dominacja przez przymus
1/Broni się gwałtownie, gryzie dd
2/Broni się gwałtownie, nie gryzie d
3/Broni się gwałtownie, po chwili uspokaja się s
4/Nie broni się, liże ręce ss
IV Dominacja socjalna
1/Skacze, daje łapę, gryzie, warczy dd
2/Skacze, daje łapę d
3/Zwija się, liże ręce s
4/Przewraca się na plecy, liże ręce ss
5/Odchodzi i trzyma się z daleka i
V Dominacja przez podniesienie
1/Broni się gwałtownie, gryzie, warczy dd
2/Broni się dość zdecydowanie d
3/Broni się, następnie się uspokaja, liże ręce s
4/Nie broni się, liże ręce ss
Interpretacja testu CAMPBELLA
jest następująca;
Grupa I:
dwa lub więcej dd, przewaga d. Z takiego szczeniaka
najprawdopodobniej wyrośnie pies dominujący i agresywny. Nie nadaje
się dla osób słabych, w starszym wieku, do domów gdzie są dzieci.
Wymaga doświadczonego menera. W wychowaniu należy postępować
konsekwentnie nie dążąc jednak do konfrontacji i unikać kar
fizycznych.
Grupa II:
trzy lub więcej d. Pies ze skłonnością do dominacji szczególnie gdy
mu się pozwala staje się agresywny. Bardzo dobry materiał do
szkolenia przez wprawnego przewodnika. Nie polecany do domu z
dziećmi.
Grupa III:
trzy lub więcej s. Pies zrównoważony, bez zbędnej agresji ale nie
uległy i nie przewrażliwiony. Doskonale przystosowuje się w różnych
środowiskach. Doskonale znosi zmiany. Może być utrzymywany przez
osoby starsze i w domach gdzie są dzieci.
Grupa IV:
dwa lub więcej ss. Pies uległy, posłuszny i wrażliwy. Wychowanie
jego powinno opierać się na pochwałach i uczuciu. Może ugryźć ze
strachu.
Grupa V:
dwa ss oraz i w dominacji socjalnej. Pies może mieć nieprzewidziane
reakcje. Może gryźć przy jego karceniu, może atakować ze strachu.
Jeżeli w testach uzyskaliśmy więcej niż dwa ss, lub i, to nawet
najlżejszy uraz może go przestraszyć. Nie nadaje się do kontaktów z
dziećmi. Do wychowania tego typu psa potrzebny jest naprawdę dobry
mener.
powrót do początku
